Het rieten dak en preventief onderhoud

 

50 jaar geleden werd er bijna geen onderhoud gepleegd aan rieten daken op het gebied van algen en mos bestrijding. Algen (en mos) op een rieten dak schenen geen nadelige effecten te veroorzaken m.b.t. de levensduur van het dak (tussen 25 tot 45 jaar voor een "normaal" pand). Dit lijkt de laatste jaren te veranderen. Het lijkt nu zo te zijn dat met name algenontwikkeling, zeker wanneer algen een gesloten laag vormen, wel een negatieve invloed op de levensduur van het dak kunnen hebben. Een geringe investering in preventief onderhoud betaalt zich terug in de vorm van een relevante levensduurverlenging van het rieten dak.

 

Preventief onderhoud

 

Preventief onderhoud is voor een rieten dak altijd een goed idee geweest.
Dat wil zeggen, het dak bijhouden om te zorgen
dat het echte onderhoud zo lang mogelijk kan worden uitgesteld.
Wanneer storm- of vogelschade optreedt zijn hier in eerste instantie zelden
grote bedragen mee gemoeid. Een scheur in het metselwerk van de nok is
ook zo gerepareerd. Laat men dit na, dan gaat het op die plaats inwateren.
De laatste jaren hoort hier ook de bestrijding van algen en in mindere mate mossen bij.

 

De oorzaken

 

Er worden meer panden gedekt in een boomrijke omgeving (schaduw en luwte).
De daken zijn minder specifiek voor een rieten dakbedekking ontworpen. (vlakker en grotere overstekken met als gevolg: minder natuurlijke trek over het dak).
De samenstelling van de lucht is anders (meer stikstof, minder zwavel, de lucht is schoner, vooral algen profiteren hiervan).
De groeiomstandigheden van het riet zijn gewijzigd (voedselrijker milieu, hierdoor groeit het riet sneller, maar wordt het ook minder hard).
Het in toenemende mate aanvullend isoleren van rieten daken (het dauwpunt schuift naar binnen). Het schroefdak droogt theoretisch langzamer dan het traditionele dak (in de praktijk is er echter geen verschil te constateren tussen de traditionele "open constructie" en de gesloten constructie).
De gevolgen:

Wanneer het preventief onderhoud niet inspeelt op bovenstaande gewijzigde omstandigheden haalt een aantal daken niet meer de 'normale" levensduur voor het rieten dak (25 tot 45 jaar). Deze levensduur kan alleen nog gehaald worden door middel van grote reparatiekosten.

 

Het mechanisme van aantasting

 

Een dak wordt niet meer of langer nat dan vroeger, maar door de voedselrijkere neerslag zullen zich meer (en sneller) algen op het dak vestigen. Deze algen zorgen op hun beurt dat het dak iets langer vochtig blijft, wat nog meer algen tot gevolg heeft. Indien dan niet op tijd corrigerend wordt opgetreden zal het dak in plaats van mooi grijs bruin al snel een vies groene kleur aannemen.

Op zich is dit niet schadelijk, de algen en mossen halen hun eigen voedsel uit de lucht en gebruiken het rieten dak enkel als ondergrond om zich op te hechten, maar tegelijkertijd zorgen ze er wel voor dat het dak nog langer vochtig blijft. Vooral algen veroorzaken dit probleem. Zij vormen een afsluitende laag waardoor de levensduur van het rieten dak snel achteruit gaat. Onder het met algen begroeide oppervlak ontstaat hierdoor een gunstig klimaat voor schimmels, met name zachtrot schimmels en paddestoelen uit de micena-familie doen het dan goed. Deze schimmels zijn in staat om in een geschikt microklimaat zich zeer snel door een dak te verspreiden. 

 

De oplossing

 

Ervaringen met algen en mos bestrijding leveren zeer goede resultaten op. Door het dak zo schoon mogelijk te houden blijft het dak zo droog mogelijk, dit verlengt de levensduur van het dak. De daken die groen beginnen uit te slaan worden bij droog weer met een algenbestrijdingsmiddel behandeld. De oplossing wordt over het dak verneveld.  Dit doodt de algen en mossen waardoor het dak gemiddeld droger blijft en de schimmels minder kans krijgen zich te ontwikkelen. Voor het bedrag van 1,35 euro per m2 kan het dak in een goede conditie worden gehouden. Dit bedrag wordt op het (anders noodzakelijke) groot onderhoud en op de levensduur van het dak zonder meer terugverdiend. Het betere uiterlijk is een extra bonus. 

 

Bomen

 

Ook bomen en struiken rond het huis moeten binnen de perken gehouden worden. Ze geven schaduw en belemmeren de drogende werking van de wind. De vuistregel hierbij is dat als een boom drupt, de druppels niet op het dak mogen komen. Bladeren en dennennaalden moeten tenminste eens per jaar worden verwijderd.